Busy 2,5–3,5 tKary i kontrole ITDPakiet Mobilności
Tachograf w busie do 3,5 t od 1 lipca 2026 – kogo dotyczy obowiązek
Od 1 lipca 2026 r. busy o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t w zarobkowym transporcie międzynarodowym i kabotażu muszą mieć tachograf G2V2. Sprawdź, kogo dotyczy obowiązek i jakie są wyjątki.
Od 1 lipca 2026 r. tachograf przestał być wyłącznie sprawą ciężarówek. Pakiet Mobilności rozszerzył obowiązek na busy i zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) powyżej 2,5 t do 3,5 t, jeśli wykonują zarobkowy przewóz międzynarodowy rzeczy lub kabotaż. W tym poradniku wyjaśniamy, kogo to dotyczy, kto jest wyłączony, jaki tachograf trzeba zamontować i co grozi za brak urządzenia.
Co dokładnie zmieniło się 1 lipca 2026 r.
Podstawą jest rozporządzenie (UE) 2020/1054, które zmieniło rozporządzenie (WE) nr 561/2006 o czasie prowadzenia pojazdu. Zgodnie z nowym art. 2 ust. 1 lit. aa) rozporządzenie 561/2006 stosuje się od 1 lipca 2026 r. także do przewozu rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub w kabotażu, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 t.
Skoro rozporządzenie 561/2006 obejmuje takie pojazdy, to zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 muszą być w nich zainstalowane i używane tachografy. Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD) podkreśla, że obowiązek nie zależy od daty pierwszej rejestracji pojazdu, więc dotyczy także busów, które jeżdżą od lat.
Ważne: nie ma ustawowego okresu przejściowego ani odroczenia. Obowiązek obowiązuje od 1 lipca 2026 r., a Inspekcja Transportu Drogowego może go kontrolować i karać za naruszenia.
Kogo dotyczy obowiązek tachografu w busie
Obowiązek obejmuje jednocześnie spełnione warunki:
- pojazd lub zespół pojazdów (bus z przyczepą) ma DMC powyżej 2,5 t, ale nie więcej niż 3,5 t,
- przewozisz rzeczy (nie osoby),
- wykonujesz międzynarodowy transport drogowy lub kabotaż,
- przewóz ma charakter zarobkowy (usługa transportowa za wynagrodzeniem) lub nie mieści się w wyłączeniach opisanych niżej.
Praktyczny przykład: firma kurierska, która wozi paczki busem o DMC 3,5 t z Polski do Niemiec, musi mieć w tym busie inteligentny tachograf drugiej wersji (G2V2), a jej kierowcy – karty kierowcy i stosować normy czasu jazdy oraz odpoczynku.
Kogo obowiązek nie dotyczy – wyjątki
Transport wyłącznie krajowy
Według GITD pojazdy i zespoły pojazdów o DMC do 3,5 t używane wyłącznie w przewozach krajowych nadal nie podlegają obowiązkowi stosowania tachografów. Uważaj jednak na dwie sytuacje: jednorazowy kurs za granicę lub kabotaż w innym kraju UE wprowadza pojazd w zakres nowych przepisów.
Pojazdy do 2,5 t DMC
Nowy próg dotyczy pojazdów powyżej 2,5 t. Pojazd (łącznie z przyczepą) o DMC do 2,5 t nie wchodzi w zakres rozporządzenia 561/2006. Pamiętaj jednak o masie zespołu – bus z przyczepą może przekroczyć próg.
Przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy)
Art. 3 lit. ha) rozporządzenia 561/2006 wyłącza z jego stosowania pojazdy o DMC powyżej 2,5 t, ale nie więcej niż 3,5 t, używane do przewozu rzeczy, gdy przewóz nie ma charakteru zarobkowego, jest wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy. Wszystkie warunki muszą być spełnione jednocześnie. Kierowca, dla którego jazda jest głównym zajęciem, nie skorzysta z tego wyłączenia.
Przewóz osób
Obowiązek nie obejmuje przewozu osób pojazdami przeznaczonymi do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą – ani w transporcie krajowym, ani międzynarodowym.
Trasy objęte umową AETR
Jeżeli przewóz zaczyna się lub kończy w państwie trzecim będącym stroną AETR albo przebiega tranzytem przez takie państwo, zastosowanie ma AETR na całej trasie, a nie rozporządzenie 561/2006. GITD wskazuje, że do takich przewozów nie wymaga się tachografów inteligentnych. W przypadku busów 2,5–3,5 t zakres obowiązków na takich trasach najlepiej potwierdzić w Wojewódzkim Inspektoracie Transportu Drogowego (WITD), zanim ruszysz bez tachografu.
Wyłączenia krajowe z art. 13
Art. 13 rozporządzenia 561/2006 pozwala państwom członkowskim wprowadzać krajowe odstępstwa. Obejmują one co do zasady terytorium danego państwa, więc nie zwalniają automatycznie z obowiązków w przewozach za granicą. Pełną listę wyłączeń wskazują art. 3 i 13 rozporządzenia – sprawdź je dla swojej branży.
Jak sprawdzić DMC swojego busa
Liczy się dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą. DMC pojazdu znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym (dopuszczalna masa całkowita pojazdu i – jeśli dotyczy – zespołu pojazdów), a DMC przyczepy w jej dokumentach. Jeśli bus o DMC 3,5 t ciągnie przyczepę i łączna masa przekracza 3,5 t, zastosowanie mają zasady jak dla pojazdów powyżej 3,5 t, także w transporcie krajowym.
Nie masz pewności? Skorzystaj z naszego kalkulatora: Czy mój bus potrzebuje tachografu?
Jaki tachograf i kto go montuje
Pojazd objęty obowiązkiem musi mieć homologowany inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2). Montaż, kalibrację i późniejsze przeglądy wykonuje warsztat z zezwoleniem Prezesa Głównego Urzędu Miar (GUM), a nie zwykły serwis mechaniczny. Więcej o urządzeniu, terminach wymiany i kosztach: Tachograf inteligentny G2V2 – od kiedy, wymiana, cena.
Nowe przepisy nie wprowadzają obowiązku montażu ogranicznika prędkości w busach do 3,5 t – wymóg ten dotyczy w UE pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 t oraz autobusów.
Obowiązki kierowcy i przewoźnika po montażu
- Karta kierowcy. Każdy kierowca potrzebuje własnej karty, o którą wnioskuje do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych (PWPW). Wniosek złóż odpowiednio wcześnie – wydanie karty trwa.
- Czas jazdy i odpoczynku. Kierowcy busów w transporcie międzynarodowym obowiązują te same normy co kierowców ciężarówek: m.in. do 9 godzin jazdy dziennie (dwa razy w tygodniu do 10), przerwa 45 minut po 4,5 godziny jazdy i dobowy odpoczynek co najmniej 11 godzin (z dopuszczalnymi skróceniami).
- Szkolenie. Pracodawca powinien przeszkolić kierowcę z obsługi tachografu – błędy obsługi są karane.
- Pobieranie danych. Dane z karty kierowcy pobieraj co najmniej co 28 dni, a z tachografu co najmniej co 90 dni (w dniach aktywności) i archiwizuj je minimum rok. Szczegóły: Pobieranie danych z tachografu i karty kierowcy.
- Ewidencja czasu pracy. Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców zgodnie z ustawą o czasie pracy kierowców, na tych samych zasadach co dla kierowców pojazdów powyżej 3,5 t.
- Przekroczenie granicy. Tachograf G2V2 rejestruje położenie automatycznie, więc ręczny wpis kraju przy przekraczaniu granicy, wymagany w starszych urządzeniach, nie jest potrzebny.
Kary za brak tachografu i inne naruszenia
Kary dla przewoźnika określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (według tekstu jednolitego z 2024 r.). Poniżej wybrane pozycje związane z tachografem. Kierowca odpowiada osobno – zgodnie z art. 92 ustawy grozi mu grzywna do 2000 zł za naruszenie obowiązków przewozu.
| Naruszenie | Kara dla przewoźnika | Lp. w załączniku nr 3 |
|---|---|---|
| Przewóz pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf | 10 000 zł | 6.1.1 |
| Tachograf niesprawdzony lub bez przeglądu w warsztacie z zezwoleniem | 1000 zł | 6.1.5 |
| Kierowca bez własnej, ważnej karty kierowcy | 2000 zł | 6.3.1 |
| Nieterminowe pobranie danych z karty kierowcy (za kierowcę) | 500 zł | 6.3.17 |
| Nieterminowe pobranie danych z tachografu (za pojazd) | 500 zł | 6.3.18 |
| Brak przechowywania danych przez co najmniej rok (za dzień i kierowcę) | 500 zł | 6.3.15 |
Suma kar nałożonych na przewoźnika za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł (art. 92a ust. 3 ustawy). Więcej o kontrolach: Kary i kontrole ITD.
Co zrobić krok po kroku
- Sprawdź DMC każdego pojazdu i zespołu pojazdów oraz rodzaj wykonywanych przewozów (krajowe, UE, poza UE, kabotaż).
- Jeśli wchodzisz w zakres obowiązku, umów montaż G2V2 w warsztacie z zezwoleniem GUM i zapytaj, co obejmuje cena (antena DSRC, aktywacja, pierwsza kalibracja, tabliczka instalacyjna).
- Zamów karty kierowców (PWPW) oraz kartę przedsiębiorstwa.
- Przeszkol kierowców z obsługi tachografu i zasad czasu pracy.
- Ustal system pobierania i archiwizacji danych (28 dni – karta, 90 dni – tachograf) oraz terminarz kalibracji co 2 lata. Pomoże kalkulator terminów.
- Zachowaj dokumentację przewozów, która potwierdza, że dany kurs jest krajowy lub objęty wyłączeniem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy każdy bus do 3,5 t musi mieć tachograf od 1 lipca 2026?
Nie. Obowiązek dotyczy pojazdów i zespołów pojazdów o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t używanych do zarobkowego międzynarodowego przewozu rzeczy oraz kabotażu. Bus jeżdżący wyłącznie po Polsce nie jest objęty tym obowiązkiem.
Jakiego tachografu wymaga bus w transporcie międzynarodowym?
Inteligentnego tachografu drugiej generacji (G2V2), zamontowanego i skalibrowanego w warsztacie z zezwoleniem Prezesa GUM.
Czy obowiązek dotyczy też starszych busów?
Tak. Według GITD obowiązek nie jest uzależniony od daty pierwszej rejestracji pojazdu, więc także pojazdy już eksploatowane trzeba doposażyć.
Czy bus z przyczepą liczy się razem?
Tak. Liczy się dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą. Gdy zespół przekracza 3,5 t, obowiązują zasady dla pojazdów powyżej 3,5 t, także w transporcie krajowym.
Czy przewóz na potrzeby własne jest zwolniony z tachografu?
Tak, jeśli jednocześnie jest niezarobkowy, służy potrzebom własnym przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierowcy (art. 3 lit. ha rozporządzenia 561/2006).
Ile wynosi kara za brak tachografu w busie?
Dla przewoźnika 10 000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf (lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Kierowcy grozi dodatkowo grzywna do 2000 zł.
Czy w busie trzeba montować ogranicznik prędkości?
Nie. Nowe przepisy nie wprowadzają takiego obowiązku dla busów do 3,5 t.
Źródła
- GITD: Busy do 3,5 tony z tachografami. Nowy obowiązek w transporcie międzynarodowym (16.06.2026)
- WITD Łódź: Od kiedy w „busach” do 3,5 t będą wymagane tachografy i w jakiego rodzaju przewozach?
- WITD Katowice: Obowiązkowe tachografy w pojazdach o DMC od 2,5 do 3,5 tony
- GITD: Przewozy na potrzeby własne pojazdami 2,5–3,5 t DMC
- GITD: Stosowanie tachografów inteligentnych w międzynarodowym przewozie rzeczy (AETR)
- Rozporządzenie (UE) 2020/1054 (Pakiet Mobilności) – EUR-Lex
- Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (tekst skonsolidowany) – EUR-Lex
- Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów – EUR-Lex
- Ustawa o transporcie drogowym – tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 1539), załącznik nr 3
Stan prawny na 20 listopada 2026 r. Przepisy mogą się zmieniać – sprawdź aktualne wersje aktów w ISAP i EUR-Lex.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy się zmieniają – przed podjęciem decyzji sprawdź aktualny stan prawny w źródłach urzędowych lub zapytaj WITD.