Busy 2,5–3,5 tKary i kontrole ITDPakiet Mobilności

Tachograf w busie do 3,5 t od 1 lipca 2026 – kogo dotyczy obowiązek

Od 1 lipca 2026 r. busy o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t w zarobkowym transporcie międzynarodowym i kabotażu muszą mieć tachograf G2V2. Sprawdź, kogo dotyczy obowiązek i jakie są wyjątki.

Zaktualizowano: Opublikowano: Czas czytania: 9 min

Od 1 lipca 2026 r. tachograf przestał być wyłącznie sprawą ciężarówek. Pakiet Mobilności rozszerzył obowiązek na busy i zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) powyżej 2,5 t do 3,5 t, jeśli wykonują zarobkowy przewóz międzynarodowy rzeczy lub kabotaż. W tym poradniku wyjaśniamy, kogo to dotyczy, kto jest wyłączony, jaki tachograf trzeba zamontować i co grozi za brak urządzenia.

Co dokładnie zmieniło się 1 lipca 2026 r.

Podstawą jest rozporządzenie (UE) 2020/1054, które zmieniło rozporządzenie (WE) nr 561/2006 o czasie prowadzenia pojazdu. Zgodnie z nowym art. 2 ust. 1 lit. aa) rozporządzenie 561/2006 stosuje się od 1 lipca 2026 r. także do przewozu rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub w kabotażu, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 t.

Skoro rozporządzenie 561/2006 obejmuje takie pojazdy, to zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 muszą być w nich zainstalowane i używane tachografy. Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD) podkreśla, że obowiązek nie zależy od daty pierwszej rejestracji pojazdu, więc dotyczy także busów, które jeżdżą od lat.

Ważne: nie ma ustawowego okresu przejściowego ani odroczenia. Obowiązek obowiązuje od 1 lipca 2026 r., a Inspekcja Transportu Drogowego może go kontrolować i karać za naruszenia.

Kogo dotyczy obowiązek tachografu w busie

Obowiązek obejmuje jednocześnie spełnione warunki:

  • pojazd lub zespół pojazdów (bus z przyczepą) ma DMC powyżej 2,5 t, ale nie więcej niż 3,5 t,
  • przewozisz rzeczy (nie osoby),
  • wykonujesz międzynarodowy transport drogowy lub kabotaż,
  • przewóz ma charakter zarobkowy (usługa transportowa za wynagrodzeniem) lub nie mieści się w wyłączeniach opisanych niżej.

Praktyczny przykład: firma kurierska, która wozi paczki busem o DMC 3,5 t z Polski do Niemiec, musi mieć w tym busie inteligentny tachograf drugiej wersji (G2V2), a jej kierowcy – karty kierowcy i stosować normy czasu jazdy oraz odpoczynku.

Kogo obowiązek nie dotyczy – wyjątki

Transport wyłącznie krajowy

Według GITD pojazdy i zespoły pojazdów o DMC do 3,5 t używane wyłącznie w przewozach krajowych nadal nie podlegają obowiązkowi stosowania tachografów. Uważaj jednak na dwie sytuacje: jednorazowy kurs za granicę lub kabotaż w innym kraju UE wprowadza pojazd w zakres nowych przepisów.

Pojazdy do 2,5 t DMC

Nowy próg dotyczy pojazdów powyżej 2,5 t. Pojazd (łącznie z przyczepą) o DMC do 2,5 t nie wchodzi w zakres rozporządzenia 561/2006. Pamiętaj jednak o masie zespołu – bus z przyczepą może przekroczyć próg.

Przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy)

Art. 3 lit. ha) rozporządzenia 561/2006 wyłącza z jego stosowania pojazdy o DMC powyżej 2,5 t, ale nie więcej niż 3,5 t, używane do przewozu rzeczy, gdy przewóz nie ma charakteru zarobkowego, jest wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy. Wszystkie warunki muszą być spełnione jednocześnie. Kierowca, dla którego jazda jest głównym zajęciem, nie skorzysta z tego wyłączenia.

Przewóz osób

Obowiązek nie obejmuje przewozu osób pojazdami przeznaczonymi do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą – ani w transporcie krajowym, ani międzynarodowym.

Trasy objęte umową AETR

Jeżeli przewóz zaczyna się lub kończy w państwie trzecim będącym stroną AETR albo przebiega tranzytem przez takie państwo, zastosowanie ma AETR na całej trasie, a nie rozporządzenie 561/2006. GITD wskazuje, że do takich przewozów nie wymaga się tachografów inteligentnych. W przypadku busów 2,5–3,5 t zakres obowiązków na takich trasach najlepiej potwierdzić w Wojewódzkim Inspektoracie Transportu Drogowego (WITD), zanim ruszysz bez tachografu.

Wyłączenia krajowe z art. 13

Art. 13 rozporządzenia 561/2006 pozwala państwom członkowskim wprowadzać krajowe odstępstwa. Obejmują one co do zasady terytorium danego państwa, więc nie zwalniają automatycznie z obowiązków w przewozach za granicą. Pełną listę wyłączeń wskazują art. 3 i 13 rozporządzenia – sprawdź je dla swojej branży.

Jak sprawdzić DMC swojego busa

Liczy się dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą. DMC pojazdu znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym (dopuszczalna masa całkowita pojazdu i – jeśli dotyczy – zespołu pojazdów), a DMC przyczepy w jej dokumentach. Jeśli bus o DMC 3,5 t ciągnie przyczepę i łączna masa przekracza 3,5 t, zastosowanie mają zasady jak dla pojazdów powyżej 3,5 t, także w transporcie krajowym.

Nie masz pewności? Skorzystaj z naszego kalkulatora: Czy mój bus potrzebuje tachografu?

Jaki tachograf i kto go montuje

Pojazd objęty obowiązkiem musi mieć homologowany inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2). Montaż, kalibrację i późniejsze przeglądy wykonuje warsztat z zezwoleniem Prezesa Głównego Urzędu Miar (GUM), a nie zwykły serwis mechaniczny. Więcej o urządzeniu, terminach wymiany i kosztach: Tachograf inteligentny G2V2 – od kiedy, wymiana, cena.

Nowe przepisy nie wprowadzają obowiązku montażu ogranicznika prędkości w busach do 3,5 t – wymóg ten dotyczy w UE pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 t oraz autobusów.

Obowiązki kierowcy i przewoźnika po montażu

  • Karta kierowcy. Każdy kierowca potrzebuje własnej karty, o którą wnioskuje do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych (PWPW). Wniosek złóż odpowiednio wcześnie – wydanie karty trwa.
  • Czas jazdy i odpoczynku. Kierowcy busów w transporcie międzynarodowym obowiązują te same normy co kierowców ciężarówek: m.in. do 9 godzin jazdy dziennie (dwa razy w tygodniu do 10), przerwa 45 minut po 4,5 godziny jazdy i dobowy odpoczynek co najmniej 11 godzin (z dopuszczalnymi skróceniami).
  • Szkolenie. Pracodawca powinien przeszkolić kierowcę z obsługi tachografu – błędy obsługi są karane.
  • Pobieranie danych. Dane z karty kierowcy pobieraj co najmniej co 28 dni, a z tachografu co najmniej co 90 dni (w dniach aktywności) i archiwizuj je minimum rok. Szczegóły: Pobieranie danych z tachografu i karty kierowcy.
  • Ewidencja czasu pracy. Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców zgodnie z ustawą o czasie pracy kierowców, na tych samych zasadach co dla kierowców pojazdów powyżej 3,5 t.
  • Przekroczenie granicy. Tachograf G2V2 rejestruje położenie automatycznie, więc ręczny wpis kraju przy przekraczaniu granicy, wymagany w starszych urządzeniach, nie jest potrzebny.

Kary za brak tachografu i inne naruszenia

Kary dla przewoźnika określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (według tekstu jednolitego z 2024 r.). Poniżej wybrane pozycje związane z tachografem. Kierowca odpowiada osobno – zgodnie z art. 92 ustawy grozi mu grzywna do 2000 zł za naruszenie obowiązków przewozu.

Naruszenie Kara dla przewoźnika Lp. w załączniku nr 3
Przewóz pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf 10 000 zł 6.1.1
Tachograf niesprawdzony lub bez przeglądu w warsztacie z zezwoleniem 1000 zł 6.1.5
Kierowca bez własnej, ważnej karty kierowcy 2000 zł 6.3.1
Nieterminowe pobranie danych z karty kierowcy (za kierowcę) 500 zł 6.3.17
Nieterminowe pobranie danych z tachografu (za pojazd) 500 zł 6.3.18
Brak przechowywania danych przez co najmniej rok (za dzień i kierowcę) 500 zł 6.3.15

Suma kar nałożonych na przewoźnika za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł (art. 92a ust. 3 ustawy). Więcej o kontrolach: Kary i kontrole ITD.

Co zrobić krok po kroku

  1. Sprawdź DMC każdego pojazdu i zespołu pojazdów oraz rodzaj wykonywanych przewozów (krajowe, UE, poza UE, kabotaż).
  2. Jeśli wchodzisz w zakres obowiązku, umów montaż G2V2 w warsztacie z zezwoleniem GUM i zapytaj, co obejmuje cena (antena DSRC, aktywacja, pierwsza kalibracja, tabliczka instalacyjna).
  3. Zamów karty kierowców (PWPW) oraz kartę przedsiębiorstwa.
  4. Przeszkol kierowców z obsługi tachografu i zasad czasu pracy.
  5. Ustal system pobierania i archiwizacji danych (28 dni – karta, 90 dni – tachograf) oraz terminarz kalibracji co 2 lata. Pomoże kalkulator terminów.
  6. Zachowaj dokumentację przewozów, która potwierdza, że dany kurs jest krajowy lub objęty wyłączeniem.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy każdy bus do 3,5 t musi mieć tachograf od 1 lipca 2026?

Nie. Obowiązek dotyczy pojazdów i zespołów pojazdów o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t używanych do zarobkowego międzynarodowego przewozu rzeczy oraz kabotażu. Bus jeżdżący wyłącznie po Polsce nie jest objęty tym obowiązkiem.

Jakiego tachografu wymaga bus w transporcie międzynarodowym?

Inteligentnego tachografu drugiej generacji (G2V2), zamontowanego i skalibrowanego w warsztacie z zezwoleniem Prezesa GUM.

Czy obowiązek dotyczy też starszych busów?

Tak. Według GITD obowiązek nie jest uzależniony od daty pierwszej rejestracji pojazdu, więc także pojazdy już eksploatowane trzeba doposażyć.

Czy bus z przyczepą liczy się razem?

Tak. Liczy się dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą. Gdy zespół przekracza 3,5 t, obowiązują zasady dla pojazdów powyżej 3,5 t, także w transporcie krajowym.

Czy przewóz na potrzeby własne jest zwolniony z tachografu?

Tak, jeśli jednocześnie jest niezarobkowy, służy potrzebom własnym przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierowcy (art. 3 lit. ha rozporządzenia 561/2006).

Ile wynosi kara za brak tachografu w busie?

Dla przewoźnika 10 000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf (lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Kierowcy grozi dodatkowo grzywna do 2000 zł.

Czy w busie trzeba montować ogranicznik prędkości?

Nie. Nowe przepisy nie wprowadzają takiego obowiązku dla busów do 3,5 t.

Źródła

Stan prawny na 20 listopada 2026 r. Przepisy mogą się zmieniać – sprawdź aktualne wersje aktów w ISAP i EUR-Lex.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy się zmieniają – przed podjęciem decyzji sprawdź aktualny stan prawny w źródłach urzędowych lub zapytaj WITD.

#1 lipca 2026 #DMC 2,5–3,5 t #G2V2 #kabotaż #tachograf w busie